Ветеринария

2016 жылдың 1 маусымына аудан аумағында құтырық ауруының алдын алу және қаңғыма босып жүрген иттер мен мысықтарды  оқшаулау жұмыстары

2016 жылдың 1 маусымына аудан аумағында құтырық ауруының алдын алу және қаңғыма босып жүрген иттер мен мысықтарды оқшаулау жұмыстары Құтыру ауруы – жүйке жүйесін қатты зақымдайтын вирустық ауру. Бұл дерттің адамдарға құтырған жан-жануарлар қауып алғанда, терісінің зақымданған жеріне олардың сілекейі жұққанда пайда болып, қозуы мүмкін. Негізінен, құтырған жан-жануарлардың сілекейі ауру белгісі білінбестен, бірнеше күн бұрын-ақ жұқпалы болады. Құтыру ауруы адамдарға көбінесе үй хайуанаттарынан – иттерден, мысықтардан (сирек кездеседі), сондай-ақ ет қоректі аңдардан (қасқыр, түлкі) тарайды. Ауырған ит тынышсызданады, тамақ жемейді, одан кейін су көрсе үрейленіп, абалай бастайды, үргенде даусы қарлығып шығады, аузынан сілекейі шұбырады. Адамдар инкубациялық (білінбейтін) кезең өткеннен кейін ауыра бастайды, ол жарақаттың ауыр – жеңілдігіне қарай 10 күннен 1 жылға дейін, көбінесе 1-3 айға созылады Құтыру – бұл жүйке жүйесінің ауыр зақымданумен өтетін, әдетте өліммен аяқталатын жіті вирусты ауру. Қандай жануарлардан құтыруды жұқтыруға болады?Құтыру вирусы адамға ауру жануарлардан беріледі: иттер, мысықтар, түлкілер, жанаттар, қасқырлар, ақ түлкілер, шиебөрілер, жарғанаттар.
Құтыруды ауру жануардан төменгі жағдайларда жұқтыру мүмкін:
1. Ауру жануар тістеген кезде; 2.Ауру жануардың сілекейі терінің зақымданған бөлігіне түскен кезде (сызат, жара, жарақат). Құтыруды алдын алу мақсатында жануар тістегенінен кейін, тырнағанынан және сілекейінен залал тартқан кісілердің барлығы құтыруға қарсы екпе алу керек. Тістеген жарақатты ағынды сумен және сабынмен жуу  керек.Әрбір адамды өлімнен құтқарудың жалғыз әдісі – жүйелі құтыруға қарсы екпе комплексін өткізу екенін білу қажет. Осы сақтық шараларын сақтау  адам өмірін өлімнен сақтап қалуы мүмкін. Жүйелі түрде өткізілген құтыруға қарсы екпелер құтырумен ауырып қалудан алдын ала сақтандыратынын есте ұстаңыз!!!
Жарма ауданы бойынша құтыру ауруының алдын алу мақсатында  2015 жылы ауыл шаруашылық малдары ІҚМ - 20000 бас егілді оның ішінде 10000 бас шілдеде, 5000 бас қыркүйекте және 5000 бас қазанда егілді.  ҰММ - 25000 бас оның ішінде 1000 бас шілдеде,11500 бас қыркүйекте және 12500 бас қазанда егілді. Жылқы малы - 10000 бас оның ішінде 5000 бас шілдеде, 2500 бас қыркүйекте және 2500 бас қазанда егілді. Иттер - 10500 бас оның ішінде 2500 бас шілдеде, 2500 бас тамызда, 2500 бас қыркүйекте және 3000 бас қазанда егілді Мысықтар -500 бас шілде айында толығымен  500 бас  мысық құтыруға қарсы егілді. 50 бас түйе малы қыркүйекте құтырыққа қарсы егілді.

2015 жылы аудан аумағында 3 құтыру ошағы тіркелді олар:
1. Қаратөбе ауылдық округіндегі "Қайни" шаруа қожалығында  09 қараша 2015 жылы 1 бас жылқы құтырық ауруына шалдықты. Округ әкімінің 09 қазан 2015 жылғы № 5 шешімімен  Қаратөбе ауылдық округі "Аюлы" учаскесінде орналасқан "Қайни" шаруа қожалығына шектеу іс - шаралары енгізіліп, шаруашылықтағы 52 бас ІҚМ, 675 бас ҰММ, 33 бас жылқы, 2 бас ит құттырыққа қарсы егіліп, 1000 шаршы метр жерге "Дезострил-Лайт"  препаратымен заласыздандыру жұмыстары жүргізілді. Ветеринарлық-санитарлық талаптар орындалу нәтижесінде Округ әкімінің 03 ақпан 2015 жылғы № 6 шешімімен  Қаратөбе ауылдық округі "Аюлы" учаскесінде орналасқан "Қайни" шаруа қожалығында шектеу іс - шаралары алынды.
2. Шар қаласы Тойшыбаев - 45 көшесінде 30.09.2015 жылы 1 бас ит құтырық аруына шалдықты. Округ әкімінің 30 қыркүйек 2015 жылғы № 1 шешімімен  Шар қаласы Тойшыбаев көшесіне шектеу іс - шаралары енгізіліп, көшенін 45 үйіндегі 22 бас ІҚМ, 47 бас ҰММ, 4 бас жылқы, 14 бас ит және 10 бас мысық құттырыққа қарсы егіліп, 2000 шаршы метр жерге "Дезострил-Лайт"  препаратымен заласыздандыру жұмыстары жүргізілді. Ветеринарлық-санитарлық талаптар орындалу нәтижесінде Округ әкімінің 02 желтоқсан 2015 жылғы № 2 шешімімен  Шар қаласы Тойшыбаев көшесіне шектеу іс - шаралары алынды.
3. Жарық ауылдық округіндегі Жарық аулындағы Абай және Момышұлы көшесіне  04 наурыз 2015 жылы 1 бас түлкі құтырық ауруына шалдықты. Округ әкімінің 21 сәуір 2015 жылғы № 1 шешімімен  Жарық ауылдық округіндегі Жарық аулындағы Абай және Момышұлы көшесіне  шектеу іс - шаралары енгізіліп,  Абай және Момышұлы көшесіндегі  116 бас ІҚМ, 241 бас ҰММ, 8 бас жылқы,13 бас ит құттырыққа қарсы егіліп, 1000 шаршы метр жерге "ГЛАК"  препаратымен заласыздандыру жұмыстары жүргізілді. Ветеринарлық-санитарлық талаптар орындалу нәтижесінде Округ әкімінің 03 шілде 2015 жылғы № 3 шешімімен  Жарық ауылдық округіндегі Жарық аулындағы Абай және Момышұлы көшесіндегі  шектеу іс - шаралары алынды.
2014 жылы аудан бойынша құтырық ауруының 2 ошағы тіркелді:
1. Шар қалалық округі "Береке" шаруа қожалығында 1бас ІҚМ құтырық ауруына шалдықты.  Округ әкімінің 27 сәуір 2014 жылғы № 1 шешімімен  "Береке" шаруа қожалығында шектеу іс - шаралары енгізіліп,  шаруашылықтағы  65 бас ІҚМ, 170 бас ҰММ, 15 бас жылқы, 1 бас мысық құттырыққа қарсы егіліп, 180 шаршы метр жерге "Кристалл-1000"  препаратымен заласыздандыру жұмыстары жүргізілді. Ветеринарлық-санитарлық талаптар орындалу нәтижесінде Округ әкімінің 01 шілде 2014 жылғы № 4 шешімімен  Шар қалалық округі "Береке" шаруа қожалығындағы шектеу іс - шаралары алынды.
2. Шар қалалық округі "Амир" шаруа қожалығында 3 бас ІҚМ құтырық ауруына шалдықты.  Округ әкімінің 27 сәуір 2014 жылғы № 2 шешімімен  "Амир" шаруа қожалығында шектеу іс - шаралары енгізіліп,  шаруашылықтағы  78 бас ІҚМ, 340 бас ҰММ, 3 бас жылқы, 2 бас ит және 1 бас мысық құттырыққа қарсы егіліп, 1200 шаршы метр жерге "Кристалл-1000"  препаратымен заласыздандыру жұмыстары жүргізілді. Ветеринарлық-санитарлық талаптар орындалу нәтижесінде Округ әкімінің 01 шілде 2014 жылғы № 3 шешімімен  Шар қалалық округі "Амир" шаруа қожалығындағы шектеу іс - шаралары алынды.
2013 жылы аудан бойынша құтырық ауруының 2 ошағы тіркелді:
1. Шар қалалық округі "Қанапья" шаруа қожалығында 1 бас ІҚМ құтырық ауруына шалдықты.  Округ әкімінің 27 мамыр 2013 жылғы № 2 шешімімен  "Қанапья" шаруа қожалығында шектеу іс - шаралары енгізіліп,  шаруашылықтағы  34 бас ІҚМ, 700 бас ҰММ, 13 бас жылқы, 2 бас ит және 1 бас мысық құттырыққа қарсы егіліп, 2000 шаршы метр жерге "Кристалл-1000"  препаратымен заласыздандыру жұмыстары жүргізілді. Ветеринарлық-санитарлық талаптар орындалу нәтижесінде Округ әкімінің 01 тамыз 2013 жылғы № 4 шешімімен  Шар қалалық округі "Қанапья" шаруа қожалығындағы шектеу іс - шаралары алынды.
2. Шар қалалық округі "Береке" шаруа қожалығында 1 бас ІҚМ құтырық ауруына шалдықты.  Округ әкімінің 27 мамыр 2013 жылғы № 2 шешімімен  "Береке" шаруа қожалығында шектеу іс - шаралары енгізіліп,  шаруашылықтағы  58 бас ІҚМ, 168 бас ҰММ, 18 бас жылқы, 1 бас мысық құттырыққа қарсы егіліп, 1000 шаршы метр жерге "Кристалл-1000"  препаратымен заласыздандыру жұмыстары жүргізілді. Ветеринарлық-санитарлық талаптар орындалу нәтижесінде Округ әкімінің 01 тамыз 2013 жылғы № 3 шешімімен  Шар қалалық округі "Қанапья" шаруа қожалығындағы шектеу іс - шаралары алынды.
Аудан аумағында 2016 жылы ет қоректілерді оның ішіңде 10600 бас ит және 600 бас мысықтарды құтырық ауруына егу жұмыстары 2016 жылдың шілде және қазан айына жоспарланған, алайда Қалбатау ауылдық округі бойынша "Жарма ауданының ветеринарлық қызметі" КМК - ында жоспардан тыс аптаның әр сәрсенбісінде тілек білдірген жеке тұлғалардың ит мысықтарын құтырық ауруына қарсы тегін егу жұмыстары жүргізілетіні туралы бұқаралық ақпарат құралдарына мақала жарияланған. Сонымен қатар ауыл шаруашылық құрлымдарының меншігіндегі иттерді паспортизациялау жұмыстары өткізіліп, қазіргі уақыта жеке тұлғалардың меншігіндегі иттер мен мысықтарды тіркеу жұмыстары жүргізілуде.
Бөлім мамандары "Құтырық" аурының толық сипаттамасы, таралу жолдары және оның алдын алу мәселелері туралы толық үлкен мақаланы аудандық "Қалба тынысы" газетінде 2016 жылдың сәуір жариялады.
Қаңғыма босып жүрген иттер мен мысқтарды оқшаулап көзін құрту жұмыстары белгіленген жоспарға сай жүргізілуде атап айтсақ аудан бойынша 2016 жылы 500 бас қаңғыма босып жүрген иттер мен мысқтарды оқшаулап көзін құрту межеленсе қазіргі уақыта 310 бас ит пен 8 бас мысық жойылды немесе жылдық жоспар 63,6 % орындалып отыр.
Аудан тұрғындары 2013 жылы 136 рет, 2015 жылы 131 рет, 2015 жылы 140 рет ал 2016 жылдың 4 айында 36 рет жануарлардың тістеуінен медициналық көмекке жүгінген.
Құтырық  ауруының алдын алу жұмыстарына зор тиімділігін тигізетін шарлардың бірі округтерде қаңғыма босып жүрген иттер мен мысықтарды оқшаулап, көзін жою жұмыстары   болып  табылады.

Парақтар өзгертілді: 10-11-2016